Türkiye’deki yükseköğretim sisteminde önemli bir dönüşüm yaşanıyor. "Yardımcı doçentlik" kadrosu kaldırılırken, yerine "doktor öğretim üyesi" kadrosu ihdas edildi. Bu değişiklik, akademik kariyer basamaklarında yeni bir dönemi başlatıyor ve hem öğretim üyelerinin statüsünü hem de atama süreçlerini etkiliyor.
Anahtar Çıkarımlar
- Yardımcı doçentlik kadrosu kaldırıldı, yerine doktor öğretim üyesi kadrosu getirildi.
- Doktorasını tamamlayanlar doğrudan doçentliğe başvurabilecek.
- Mevcut yardımcı doçentler hak kaybı yaşamadan yeni kadroya geçirilecek.
- Doçentlik başvuruları ve atama süreçlerinde üniversitelere daha fazla yetki verilecek.
- Üniversitelerarası Kurul’un rolü yeniden yapılandırıldı.
Akademik Kadrolarda Yeniden Yapılanma
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen kanun teklifiyle, "yardımcı doçentlik" unvanı resmen tarihe karıştı. Bu değişiklikle birlikte, öğretim elemanları "öğretim üyesi", "öğretim görevlisi" ve "araştırma görevlisi" olarak sınıflandırılacak. Öğretim üyeleri ise profesör, doçent ve yeni ihdas edilen doktor öğretim üyesinden oluşacak. Doktor öğretim üyesi, doktora çalışmasını başarıyla tamamlamış, belirli alanlarda uzmanlık veya yeterlilik kazanmış akademik unvana sahip kişi olarak tanımlanıyor.
Doçentlik Sürecinde Yeni Dönem
Yapılan düzenlemelerle doçentlik süreçlerinde de önemli değişiklikler öngörülüyor. Doktorasını tamamlayan adayların doğrudan doçentliğe başvurabilmesi kolaylaştırılacak. Mevcut yardımcı doçentler, hak kaybı olmadan yeni "doktor öğretim üyesi" kadrosuna geçirilecek. Bu yeni kadronun, mevcut yardımcı doçentlikten daha iyi mali haklara sahip olacağı belirtiliyor. Ayrıca, doçentlik başvurularında merkezi sözlü sınav ve dil barajı gibi uygulamaların kaldırılması yönünde taleplerin olduğu ve bu düzenlemeyle bu sorunların ortadan kaldırılmasının hedeflendiği ifade ediliyor.
Üniversitelerarası Kurul ve Atama Süreçleri
Kanunla birlikte Üniversitelerarası Kurul bünyesinde bir Yönetim Kurulu oluşturulacak. Bu kurul, akademik alanlardan seçilecek 11 üyeden oluşacak ve doçentlik başvurularında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını değerlendirecek. Doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilecek ve atamalar rektör tarafından en çok dört yıl süreyle yapılacak. Doçent kadrolarına atama süreçlerinde ise üniversitelere daha fazla yetki tanınacak. Üniversiteler, kendi senatolarınca belirlenen ek kriterlerle objektif ve denetlenebilir atama süreçleri yürütebilecek. Üniversitelerarası Kurul, sadece eser incelemesi sürecini yürüterek adaylara "Doçentlik Yeterlik Belgesi" verecek, atama yetkisi ise üniversitelerde olacak.
Mali Haklar ve Diğer Düzenlemeler
Doktor öğretim üyelerinin mali hakları da yeniden düzenleniyor. Bu kapsamda, doktor öğretim üyesi kadrosunda bulunanlara belirli bir oranda üniversite ödeneği verilecek. Ayrıca, tezsiz yüksek lisans programlarının ücretlerinin belirlenmesi yetkisi Yükseköğretim Kurulu’na verilirken, lisansüstü tezlerin elektronik ortamda erişime açılmasına ilişkin düzenlemeler de yer alıyor. Harp okulları ve astsubay meslek yüksek okullarında görevlendirilecek asker veya sivil öğretim görevlilerine ilişkin düzenlemeler de kanun metninde bulunuyor.
Bu köklü değişikliklerin, Türk akademik dünyasında daha dinamik ve uluslararası standartlara uygun bir yapı oluşturması hedefleniyor.
Kaynaklar
- Yardımcı doçentlik kadrosunu kaldıran teklif kanunlaştı – Anadolu Ajansı.
- Yardımcı doçentliğin yerine ‘doktor öğretim görevlisi’ geliyor – Anadolu Ajansı.
- Kanun çıktı, yardımcı doçentlik artık yok – PervinKaplan.com.
- Erdoğan’ın Yardımcı Doçentliğin Kaldırılması Talimatı Kabul Edilemez – Bianet.